صفحه ورودی | تماس با ما | نقشه سايت

تماس با ما :  2600075-0910, 44429242 ,44429855  -021

  جستجو
  اعضا
 
نام کاربری
کلمه عبور
 
ثبت نام
  فراموشی کلمه عبور
  خبرنامه
 
مقالات » آیین نامه صدور گواهی حلال

این مقاله توسط آقای امیر رضا جوادی دانشجوی دکترای مهندسی صنایع در ارتباط با علامت حلال تدوین شده و در ادامه آیین نامه صدور گواهی حلال آورده شده است.

مسلمانان با داشتن حدود 28 درصد جمعیت جهان یکی از بزرگترین بازارهای مواد غذایی در جهان را تشکیل می دهند و با توجه به مقررات دین اسلام در ارتباط با غذا و تقسیم غذا به دو دسته حلال و غیر حلال نیاز به استانداردی در ارتباط با وضعیت غذا از نظر حلال و غیر حلال بودن به شدت احساس می شد با توجه این نیاز مرکز تحقیقات و اطلاع رسانی اتاق اسلامی ( ICRIC ) از خانواده سازمان کنفرانس اسلامی با توجه به این ضرورت اقدام به تدوین دستور العملی برای فرآیند صدور گواهینامه های حلال در کشورهای مختلف جهان نمود.

در سال 1997 این استاندارد برای اولین بار در سطح بین المللی مطرح و تعریف غذای حلال در آن انجام شد در این آیین نامه نه تنها تولید و فرآوری محصولات مشمول قوانین حلال می گردد بلکه حمل و نقل ، نگهداری، ذخیره سازی، و هر وسیله و ابزاری که به نوعی در این فرآیند دخیل است را شامل می شود.

در حال حاضر برند حلال گستره وسیعی از فعالیت های اقتصادی را شامل می شود از آن جمله می توان به تولیدات دارویی ، بهداشتی و آرایشی و حتی فعالیت های مانند بانکداری ، مسافرت و توریسم اشاره کرد.

نکته ای که تا حدودی این استاندارد و یا آیین نامه را مورد تهدید قرار می دهد قرائت های مختلف فرقه های اسلامی از مفهوم حلال یا حرام می باشد برای مثال در فقه شیعه ماهی هایی که دارای فلس نیستند حرام است در حالیکه در فقه اهل سنت ها چه از دریا صید می  شود را  حلال می داند مواردی مانند این باعث می شود که این آیین نامه با چالش های روبرو شود.

امروزه علامت حلال علاوه بر اینکه مورد توجه مسلمان است در بین سایر ادیان نیز به علت سلامت و کیفیت مواد غذایی مورد توجه قرار گرفته است.

در سال 2005 ارزش بازار جهانی فعالیت های اقتصادی حلال اعم از غذایی و غیر غذایی حدود 2000 میلیارد دلار بوده ولی در سال 2009 این رقم به حدود 2850 میلیارد دلار رسیده است. که ارزش بازار جهانی غذای حلال بالغ بر 895 میلیارد دلار 4/31 درصد از فعالیت های اقتصادی حلال تشکیل می داده.

در حال حاضر رقابت شدیدی بین کشورهای مسلمان و غیر مسلمان در جهان وجود دارد اما کشور مالزی در این میان جز پیشتازان می باشد جالب اینکه نشان حلال بعد از مالزی بیشترین استفاده و تولید را در کشورهایی مانند انگلستان و فرانسه دارد کشور بزیل به عنوان یکی از بزرگترین صادر کنندگان گوشت و محصولات غذای در جهان است اکنون حدود 70 درصد صادرات مرغ منجمد و 32 درصد صادرات گوشت قرمز خود را با نشان حلال انجام می دهد و امریکا 80 درصد صادرات گوشت گاو خود را با برند حلال به کشورهای اسلامی انجام می دهد این رقم برای کشورهای مانند نیوزلند حدود 40 درصد و استرالیا حدود 67 درصد می باشد.

متاسفانه در کشور ایران که در مرکز 15 کشور اسلامی جهان قرار گرفته این علامت بسیار کم مورد استفاده قرار می دهد. متاسفانه در سال 1285 تنها 26 میلیون دلار مواد غذائی حلال از ایران صادر شده که با توجه به وسعت کشور و شرایط اقلیمی آن رقم ناچیزی در تجارت غذای حلال در جهان می باشد تا سال 1288 ( تنها 37 شرکت موفق به اخذ نشان حلال برای محصولات خود شده است.

                                                                                                                                                                    امیر رضا جوادی        

دانشجوی دکترای مهندسی صنایع

 

 

آیین نامه صدور گواهی حلال

مرکز تحقیقات و اطلاع رسانی اتاق اسلامی ( ICRIC ) ا خانواده سازمان کنفرانس اسلامی ، با توجه به ضرورت یکپارچگی و انسنجام گواهی حلال در جهان اسلام و بر اساس نتایج پژوهش های انجام شده در فرآیند صدور گواهی ها و نشان های (برند) حلال ، در کشورهای مختلف و پس از بررسی تجربیات به دست آمده از کشور ها وسازمان های مختلف اسلامی در نقاط مختلف جهان ، آیین نامه زیر را برای صدور گواهی حلال ملاک عمل قرار داده است:

بند 1: تعاریف

غذای حلال به خوراکی ها و نوشیدنی های اطلاق می شود که بر اساس قوانین اسلامی مجاز دانسته شده شده و به اصطلاح حلال باشد.

تبصره 1: شورای سیاست گذاری حلال، این موضوع را پذیرفته است که در زمینه تفسیر حیوانات حلال و حرام گوشت و روش کشتار حیوانات در مذاهب مختلف اسلامی، اختلافات جزئی وجود دارد. شورا در این زمینه ابتدا متفقات فقهی را از بالاترین مراجع فقهی مانند ( مجمع فقه اسلامی ، سازمان کنفرانس اسلامی و مجمع تقریب مذاهب اسلامی ) ملاک قرار خواهد داد و در موارد خاص موضوع به کمیته پژوهش های فقهی برای ارائه راه حل ارجاع خواهد شد. در هر صورت، نظر نهایی با فقهی مورد تایید سازمان کنفرانس خواهد بود.

بند 2: ضوابط کلی

1ـ2 : ضروری است محصول مورد نظر حاوی هیچ ماده ای که طبق ضوابط شرع اسلامی ممنوع و غیر مجاز شناخته شده اند ، نباشد.

2ـ2 : در مراحل آماده سازی، فرآیند، حمل و نقل و ذخیره سازی با وسایل و تجهیزاتی که از جنس مواد غیر مجاز از نظر ضوابط شرعی هستند، در تماس نباشد.

3ـ2: در مراحل آماده سازی ، فرایند، حمل ونقل و ذخیره سازی با مواد غیر مجاز از نظر ضوابط شرعی هستند، در تماس نباشد.

تبصره 1:غذاهای حلال می توانند در کارخانه و خطوطی که غذاهای حرام، تولید و حمل و نقل و ذخیره شوند مگر آنکه ناظر شرعی در تمام فرآیند تولید حضور داشته باشد و تمهیدات لازم جهت جلوگیری از هر گونه تماس میان مواد غذایی حلال و حرام در نظر گرفته شود

تبصره2: ابزار و تجهیزات تولید، حمل و نقل و ذخیره در صورت مشترک بودن (برای تولید غذای حلال و حرام ) در هنگام تولید غذای حلال باید طبق ضوابط اسلامی مورد شستشو و آبکشی قرار گیرند و ناظر شرعی در تمام فرآیند تولید حضور داشته باشد.

تبصره 3 : گواهی حلال مرکز ، دارای اعتبار زمانی خاص  بوده که پس از انقضای آن فاقد اعتبار است و در خواست کننده پیش از انقضا باید فرآیند صدور یا تمدید مجدد گواهی را طی کند.

بند 3: دامنه و شمول

1ـ3 : از نقطه نظر شرع مقدس اسلام ، تمامی منابع غذایی ف مجاز و حلال هستند به جز منابع زیر که محصولات تهیه شده از آنها و یا مشتقات آنها غیر مجاز محسوب شوند:

2ـ3 : غذاهای ( دارای منشا حیوانی ) تهیه شده از حیوانات زیر غیر مجاز است:

الف: انواع خوک و گراز وحشی

ب: انواع سگ، مار و میمون

ج: حیوانات گوشتخوار با چنگال و دندان های نیش مانند: شیر ،ببر، خس و سایر حیوانات مشابه

د: پرندگان شکارچی مانند: عقاب، کرکس و سایر حیوانات مشابه

و: حیواناتی که کشتن آنها در اسلام نهی شده است مانند: مورچه، زنبور عسل و دارکوب

ز: حیواناتی که به طور عمومی طبع انسان از آنها منزجر و متنفر است مانند: شپش ، مگس ، خرمگس و سایر حیوانات مشابه

ح: حیواناتی که هم در آب هم در خشکی زندگی می کنند (دوزیستان )

مانند: قورباغه، کروکودیل و سایر حیوانات مشابه

ط: تمام حیوانات دریایی بدون فلس ( که مضر و سمی هستند)

ک: تمام حیواناتی که طبق ضوابط اسلامی ذبح نشده باشند

ل: خون یا غذاهای آغشته به خون

ی: آبزیانی که به روش شرعی صید نشده باشند ( از آب گرفته نشده یا مرده از آب گرفته شده باشند.)

3ـ3 در مورد غذاهای دارای منشا گیاهی ، حکم به حلیت است به جز آنهایی که با عناوین دیگر فقهی و به خاطر ترکیباتشان با مواد دیگر سمی، مضر یا مست کنده باشند ( در هر صورت نظر نهایی با مجامع فقهی زیر نظر سازمان کنفرانس اسلامی است)

4ـ3 در نوشیدنی ها ، نوشیدنی های الکلی وکلیه نوشیدنی های مضر و مست کننده غیر مجاز است.

5ـ3 در افزودنی های غذایی، تمام افزودنی های غیر مجاز محسوب می گردد که از مواد مندرج در بند (3) تهیه شده باشد (مثل ژلاتینی که از پوست و استخوان خوک یا گاوی که به گور غیر شرعی ذبح نشده باشد تهیه شود ).

6ـ3 ذبح تمام حیوانات مجازی که در خشکی زندگی می کنند، باید مطابق با اصول زیر انجام پذیرد:

الف: ذبح باید توسط  شخص مسلمانی انجام پذیرد که معتقد و آگاه به روش های ذبح اسلامی است.

ب: حیوانات باید طبق ضوابط و اصول اسلامی ذبح شوند.

ج: حیوانی که ذبح می شود، باید زنده بوده و علائم حیاتی دراو باشد.

د: عبارت بسم الله (به نام خدا ) باید قبل از ذبح هر حیوان ذکر شود.

ه: وسیله ذبح باید فلز تیز باشد.

و: در عمل ذبح باید نای، مری، شاهرگ اصلی و رگ های گردن به طول کامل قطع شوند.

ز: حیوان در هنگام ذبح باید رو به قبله باشد.

بند 4: الزام های غذای حلال

1ـ4 نشان بین المللی حلال مرکز و یا معادل آن باید بر روی برچسب کالا درج شود.

2ـ4: زمان اعتبار گواهی گرفته شده از مرکز ، منقضی نشده باشد.

مامنتخب برزگترین شرکتهای کشور در زمینه مشاوره سیستم های کیفیت ایمنی و مهندسی صنایع هستیم